รายละเอียด: เป็นฮอร์โมนที่ร่างกายสร้างได้จากต่อม pineal gland ในสมอง
ร่างกายจะสร้างฮอร์โมนนี้เมื่อถูกกระตุ้นโดยความมืด และถูกยับยั้งด้วยแสงสว่าง ดังนั้นระดับฮอร์โมนนี้จะสูงสุดในตอนกลางคืน (ประมาณ 5 ทุ่ม-ตี2หรือประมาณ 1-2 ชั่วโมงก่อนเข้านอน) และจะค่อยๆลดน้อยลงเมื่อใกล้สว่าง
หน้าที่หลักของฮอร์โมนตัวนี้คือ การทำหน้าที่คล้ายๆเป็นนาฬิกาของร่างกาย คล้ายๆจะเป็นตัวบอกว่าขณะนี้ เป็นเวลากลางคืน ควรเข้านอนได้แล้ว นอกจากนี้ยังช่วยควบคุมระบบการทำงานอื่นๆของร่างกายด้วย
Melatonin ช่วยลดการเกิดมะเร็งเต้านม เนื่องจากคนเรานั้นเวลานอนร้างกายจะสร้างสาร Melatonin ออกมาเอง ซึ่งสารตัวนี้มีส่วนช่วยยับยั้งการเกิดมะเร็งเต้านม ด้วยสาเหตุนี้ อาหารเสริม Melatonin นี้จึงมีส่วนช่วย ลดโอกาสเกิดมะเร็งเต้านมได้
การกินยาเม็ด melatonin จุดประสงค์โดยมากแล้วเพื่อช่วยในเรื่องการนอนหลับ เราจะมาดูว่า วัตถุประสงค์ของการใช้ melatonin อันไหนบ้างที่น่าเชื่อถือ
อาการ Jet lag
เมื่อต้องโดยสารเครื่องบิน ไปยังที่ๆมีเส้นแบ่งเวลาต่างจากที่ๆเราอยู่ จะทำให้ร่างกายปรับตัวตามสภาพแวดล้อมและช่วงเวลานั้นๆไม่ทัน หากไม่ได้รับการพักผ่อนที่เพียงพอ จะทำให้ร่างกายอ่อนเพลียได้
การใช้ melatonin เพื่อช่วยรักษาอาการ jet lag นี้ เป็นที่ยอมรับกันกว้างขวางมาก มีการทดลองที่ยืนยันถึงประโยชน์ในเรื่องนี้ชัดเจน หากใครที่ประสบปัญหาเรื่อง jet lag อยู่ จะลองกิน melatonin ดู ก็น่าจะช่วยได้
อาการนอนไม่หลับ
อย่างที่กล่าวมาแล้วว่า melatonin จะช่วยเตือนให้ร่างกายพักผ่อน จึงสามารถนำมาใช้เพื่อช่วยรักษาอาการนอนไม่หลับได้ รวมถึงอาการนอนไม่เต็มอิ่ม กระสับกระส่ายเวลานอนหรือนอนแล้วตื่นบ่อยๆ (โดยเฉพาะในคนแก่) ก็จะช่วยได้ในระดับหนึ่ง
Antioxidant
ตัว melatonin เอง ก็มีสมบัติเป็นสารต้านอนุมูลอิสระ (antioxidant) ได้บ้าง และพอจะมีการทดลองในสัตว์ว่าสามารถช่วยป้องกันได้ แต่การทดลองในคน ยังขาดข้อมูลสนับสนุนที่น่าเชื่อถือ ว่าการกิน melatonin แล้วจะช่วยป้องกันโรคต่างๆได้
มะเร็ง
มีการทดลองหลายครั้ง เกี่ยวกับเรื่องนี้ ซึ่งผลการทดลองส่วนใหญ่ ค่อนข้างชี้ว่า melatonin มีประโยชน์ต่อผู้ป่วยมะเร็ง โดยเฉพาะมะเร็งปอด (แต่ต้องทำการรักษาอย่างอื่นร่วมด้วย)
ในทางกลับกัน บางการทดลองก็กล่าวว่า melatonin เป็นตัวขัดขวางการรักษา ดังนั้น จึงยังสรุปไม่ได้แน่ชัดว่า การกิน melatonin จะมีประโยชน์จริงหรือไม่
ขนาดที่ใช้
ครั้งละ 0.5-5 มิลลิกรัม 30-60 นาที ก่อนนอน
ผลข้างเคียงของยา
ปวดหัว ง่วง เฉื่อยชา ทำให้เกิดอาการชัก(seizure) ได้ง่ายขึ้น ทำให้เกิดความผิดปกติในการแข็งตัวของเลือด ลดความดันโลหิต เพิ่มระดับน้ำตาลในเลือด ประจำเดือนมาไม่ปกติ
ผู้ที่ควรระวังหรือหลีกเลี่ยงการใช้ melatonin
ผู้ที่กินยาลดความดัน คนที่เป็นเบาหวาน สตรีมีครรภ์ไม่ควรกินเพราะจะกระทบต่อระดับฮอร์โมนเพศได้ ผู้ที่เป็นโรคตับ ผู้ที่ต้องกินยาลดภูมิคุ้มกัน (เช่น คนไข้ผ่าตัด) ผู้ที่กินยาต้านอาการซึมเศร้า